Su deposu seçerken belirtilen kapasite, tankın sahip olduğu toplam nominal hacmi ifade eder. Ancak bu hacmin tamamının kullanım noktasına aynı şekilde aktarılması her sistemde mümkün olmayabilir. Depoda su bulunmasına rağmen musluklardan veya tesisattan su gelmemesi, pompanın yeterli suyu çekememesi ya da tankın tabanında belirli miktarda su kalması gibi durumlar bununla ilişkili olabilir.
Kullanılabilir su miktarı; depo tasarımı, çıkış bağlantısının konumu, tesisat yapısı, pompa sistemi, kullanım noktasının yüksekliği ve tankın temizliği gibi faktörlere göre değişebilir.
Bu nedenle su deposu seçerken yalnızca litre kapasitesine bakmak yerine toplam hacim ile pratikte kullanılabilecek su miktarını birbirinden ayırmak gerekir.
Su Deposunun Tamamı Neden Kullanılamaz?
Bir su deposunun nominal kapasitesi, tankın geometrik olarak alabileceği toplam su miktarını ifade eder. Ancak suyun tamamının sistem tarafından çekilebilmesi için tankın tasarımı ve tesisat bağlantılarının buna uygun olması gerekir.
Özellikle depo çıkışının tabandan belirli bir yükseklikte bulunması durumunda, çıkış seviyesinin altında kalan suyun tamamı tesisata gönderilemeyebilir.
Bunun yanında şu faktörler kullanılabilir hacmi azaltabilir:
- Çıkış bağlantısının konumu
- Tankın taban geometrisi
- Pompanın emiş seviyesi
- Tesisatın kot farkı
- Gerekli minimum su seviyesi
- Tank içerisinde oluşabilecek tortu
- Temizlik için bırakılması gereken alan
- Pompanın çalışma şartları
Dolayısıyla 5.000 litrelik bir tankın nominal kapasitesinin 5.000 litre olması, her kullanım senaryosunda 5.000 litrenin tamamının aynı şartlarda kullanılabileceği anlamına gelmez.
Su Deposunun Tabanında Neden Su Kalabilir?
Tankın tabanında belirli miktarda su kalmasının bir başka nedeni de depo geometrisidir. Düz tabanlı olmayan veya özel şekle sahip tanklarda çıkış seviyesinin altında kalan bölümlerde su birikebilir.
Ayrıca tankın tamamen boşaltılabilmesi için çıkış bağlantısının konumu, tabanın eğimi ve drenaj yapısı birlikte değerlendirilmelidir.
Bu durum özellikle depo temizliği sırasında önem kazanır. Tankın içerisinde kalan suyun tamamen tahliye edilebilmesi için uygun bir drenaj veya boşaltma bağlantısına ihtiyaç duyulabilir.
Plastik Su Deposunda Kullanılabilir Hacim Nasıl Değerlendirilir?
Su deposu seçerken ürünün nominal kapasitesi ile sistemde ihtiyaç duyulan kullanılabilir hacim birlikte değerlendirilmelidir.
Örneğin bir tesisin belirli miktarda suyu kesintisiz kullanabilmesi gerekiyorsa, yalnızca günlük tüketim kadar nominal kapasite seçmek yeterli olmayabilir. Depoda kullanılabilir seviyenin altında kalan hacim ve sistemin çalışma koşulları da hesaba katılmalıdır.
Bu nedenle kapasite belirlenirken şu sorular cevaplanmalıdır:
- Günlük su tüketimi ne kadar?
- Kaç günlük rezerv gerekiyor?
- Depodan su nasıl çekilecek?
- Pompa kullanılacak mı?
- Çıkış bağlantısı hangi seviyede?
- Kullanım noktası depodan daha yüksek mi?
- Tankın tabanında tortu birikmesi bekleniyor mu?
- Temizlik sırasında tankın tamamen boşaltılması gerekiyor mu?
Dikey ve Yatay Depolarda Kullanılabilir Hacim
Depo tasarımı, suyun tank içerisinde nasıl dağıldığını da etkileyebilir. Plastik dikey depo ile yatay tasarımların taban yapıları, yükseklikleri ve çıkış bağlantıları birbirinden farklı olabilir.
Dikey tanklarda su seviyesindeki değişim ile tank içerisindeki hacim arasındaki ilişki, tankın geometrisine bağlıdır. Yatay tanklarda ise su seviyesindeki küçük değişimler farklı bir hacim karşılığı oluşturabilir.
Bu nedenle aynı nominal kapasiteye sahip farklı depo tiplerinde kullanılabilir hacim ve su seviyesinin tesisata etkisi aynı olmayabilir.
Su Deposunda Kullanılabilir Hacim Nasıl Hesaplanır?
Kullanılabilir hacmin hesaplanmasında temel olarak tankın toplam hacminden, sistemin kullanamadığı hacmin çıkarılması gerekir.
Kullanılabilir hacim = toplam nominal hacim − kullanılamayan hacim
Ancak kullanılamayan hacim için tüm depolara uygulanabilecek sabit bir yüzde bulunmaz. Bu değer; tankın geometrisi, çıkış seviyesi, pompa sistemi, tesisat ve kullanım amacına göre belirlenmelidir.
Bu nedenle özellikle büyük kapasiteli depolarda üretici teknik ölçüleri ve tesisat projesi birlikte değerlendirilmelidir.
Su Deposu Seçerken Sadece Litre Kapasitesine Bakılmalı mı?
Hayır. Depo seçiminde litre kapasitesi önemli olmakla birlikte tek başına yeterli bir kriter değildir.
Bir depoyu değerlendirirken:
- Toplam kapasite
- Kullanılabilir hacim
- Depo ölçüleri
- Çıkış bağlantısı
- Pompa sistemi
- Kurulum yüksekliği
- Tesisat çapları
- Temizleme ve tahliye imkanı
- Kullanım amacı
birlikte incelenmelidir.
Özellikle su kesintilerine karşı rezerv oluşturulan sistemlerde nominal kapasite ile gerçek kullanım ihtiyacı arasındaki farkın önceden hesaplanması önem taşır.
