Su kesintisinin sık yaşandığı bir ev, apartman veya işletmede yedek su sistemi yeterli kapasitede depo, kontrollü dolum sistemi, tesisata suyu aktaracak hidrofor veya pompa, taşma-tahliye hatları ve uygun tesisat bağlantılarından oluşur. Sistemin kapasitesi belirlenirken günlük gerçek su tüketimi ve kaç günlük rezerv hedeflendiği birlikte hesaplanmalıdır.
Örneğin günlük ortalama 600 litre su kullanan bir yapı için bir günlük rezerv yaklaşık 600 litre, iki günlük rezerv yaklaşık 1.200 litre kullanılabilir su gerektirir. Ancak gerçek sistemde depo kapasitesi seçilirken bağlantı seviyeleri ve işletme için gerekli rezerv payı da değerlendirilmelidir.
Yedek su deposu seçiminden önce en güvenilir yöntem, mümkünse geçmiş su faturaları veya sayaç verileri üzerinden yapının günlük tüketimini hesaplamaktır.
Yedek Su Deposu Kapasitesi Nasıl Hesaplanır?
Temel kapasite hesabı şu şekilde yapılabilir:
Günlük su tüketimi × hedeflenen rezerv süresi = gerekli kullanılabilir su hacmi
Örneğin dört kişilik bir evin gerçek ölçülmüş günlük tüketimi 500 litre ve iki günlük rezerv hedefleniyorsa:
500 × 2 = 1.000 litre
yaklaşık kullanılabilir rezerv gerekir.
Apartman veya işletmelerde ise kişi sayısı tek başına yeterli bir veri oluşturmayabilir. Temizlik, WC, mutfak, üretim veya peyzaj gibi ek kullanımlar kapasiteyi artırabilir.
CDC, acil durumlarda yalnızca içme, yemek hazırlama, diş fırçalama ve temel ihtiyaçlar için kişi başına günlük en az 1 galon, yaklaşık 3,8 litre su stoklanmasını ve en az üç günlük rezerv hazırlanmasını önerir. Bu değer bütün evin duş, WC ve genel kullanım tüketimini temsil etmez. Tam kapsamlı yedek depo hesabında yapının gerçek tüketimi esas alınmalıdır.
Depo Şebekeden Otomatik Olarak Doldurulabilir mi?
Şebeke suyu mevcutken deponun otomatik olarak dolmasını sağlayan bir sistem kurulabilir. Uygulamaya göre mekanik şamandıra, elektrikli seviye kontrolü veya farklı otomasyon çözümleri kullanılabilir. Depo belirlenen seviyenin altına indiğinde su girişi açılır; hedef seviyeye ulaştığında dolum durdurulur.
Sistem tasarlanırken şamandıra veya seviye kontrolünün arızalanması ihtimaline karşı taşma hattı da planlanmalıdır.
Taşma hattı suyun bina içerisine, temel çevresine veya elektrik ekipmanlarının bulunduğu bölgeye yayılmasını önleyecek güvenli bir tahliye noktasına yönlendirilmelidir.
Su Kesildiğinde Depodaki Su Tesisata Nasıl Verilir?
Bu, deponun konumuna bağlıdır. Depo kullanım noktalarından yeterince yüksek bir seviyedeyse su yerçekimi etkisiyle tesisata ulaşabilir. Ancak oluşacak basınç kot farkına bağlıdır ve her kullanım için yeterli olmayabilir.
Depo zemin katta, bodrumda veya kullanım noktalarından daha düşük seviyedeyse genellikle pompa veya hidrofor gerekir.
Hidrofor;
- depodan suyu çeker,
- tesisat için gerekli basıncı oluşturur,
- musluk veya diğer tüketim noktaları açıldığında sisteme su sağlar.
Pompa kapasitesi seçilirken yalnızca depo büyüklüğüne bakılmaz. Binanın kat sayısı, istenen debi, boru uzunluğu, eş zamanlı kullanım ve gerekli basınç birlikte hesaplanmalıdır.
Elektrik de Kesilirse Sistem Çalışır mı?
Depo dolu olsa bile elektrikli hidrofor enerji olmadan normal çalışma düzenini sürdüremez. Basınç tankında bulunan sınırlı miktardaki su kısa süre kullanım sağlayabilir. Basınç düştüğünde pompanın yeniden çalışması gerekir.
Su ve elektrik kesintilerinin birlikte yaşandığı bölgelerde şu çözümler değerlendirilebilir:
- jeneratör,
- uygun kapasitede kesintisiz güç kaynağı,
- inverter ve batarya sistemi,
- güneş enerjisi destekli sistem,
- uygun kot bulunan yapılarda yerçekimi beslemesi.
Pompa motorlarının ilk kalkış anındaki elektrik ihtiyacı sürekli çalışma gücünden yüksek olabileceği için yedek enerji sistemi motorun teknik değerlerine göre boyutlandırılmalıdır.
Plastik Dikey Depo Hangi Durumlarda Avantaj Sağlar?
Kurulum alanı yatayda sınırlı, tavan yüksekliği yeterliyse plastik dikey depo seçenekleri değerlendirilebilir.
Dikey geometrinin temel avantajı, kapasiteyi daha sınırlı taban alanında çözebilmesidir.
Depo seçilirken;
- çap,
- yükseklik,
- kapı ve koridor ölçüleri,
- kapak erişimi,
- tesisat bağlantıları,
- bakım boşluğu
birlikte kontrol edilmelidir.
Özellikle bodrum veya teknik odalarda tankın yalnızca kurulum noktasına sığması yeterli olmaz. Ürünün kapıdan, koridordan ve varsa merdivenden kurulum alanına taşınabilmesi de gerekir.
Su Kesintisinde Otomatik Geçiş Yapılabilir mi?
Uygun otomasyonla sistemin kesintiye otomatik tepki vermesi mümkündür.
Şebeke basıncı düştüğünde depo ve hidrofor sistemi devreye girebilir; şebeke geri geldiğinde sistem tekrar normal çalışma düzenine geçebilir.
Ancak otomasyonun uygulanma şekli bina tesisatına göre değişir.
Basınç sensörleri, seviye sensörleri, pompalar ve vanalar doğru sırayla çalışmalıdır. Pompanın depo boşken çalışmasını engelleyen kuru çalışma koruması da sistem güvenliği açısından değerlendirilebilir.
